Երգը Կիսամեռ

Բախտի շռայլության դիմաց
Տվել եմ վատնած ժամեր,
Ինձ մի մաշված թուխտ մնաց,
Ու մի հին երգ՝ կիսամեռ։
Որ հոգեվարքի պահին
Ինձ գրել է աղաչում,
Իսկ ես լսելու տեղը
Ականջներս եմ փակում։
Բայց չի օգնի, ձայնը այդ
Լսվելու է անդադար,
Պետք է մտածեմ անշուշտ
Մեռնող երգիս մի ավարտ։ Եվ դո՛ւ մուսա, որ հաճախ
Վախկոտի պես փախչում ես,
Գոնե մնա այս անգամ,
Մինչև որ ավարտեմ ես։
 Ինձ մի մաշված թուխտ մնաց,
Ու մի հին երգ կիսամեռ,
Որ գոչում են անդադար․
<<Իրավունք չունես լռել>>։․․․

Լռության ձայնը

Լռությունը խոսեց էլի,

Իսկ դուք գիտե՞ք ինչ է լինում,

Երբ նա երկար լռությունից

Ձանձրանում է ու խոսք ասում։

Թե չգիտեք․ հիմա կասեմ,

Որ իմանաք ինչն է փոխվում,

Թե ինչպես է ողջ աշխարհը

Ալյուրի պես մանր մաղվում,

Թե միայն մաղվելը լիներ՝

Կասեի․ «ոչինչ մաքրանում է...»,

Բայց նա մաղվելու հետ մեկտեղ

Քաշը կորցնում, մանրանում է։

Մենք չենք լսում խոսքը նրա,

Էլ ուր մնաց տանք պատասխան,

Միայն գիտենք, որ խոսում է,

Իսկ խոսքին իր չկա սահման։

Ու այդ խոսքը, որ ձայն չունի,

loading...

Քանի ձայն է անդունդ գցել,

Լռությունը բերան չունի,

Բայց քանի բերան է փակել։

Լռությունը խոսեց էլի,

Իսկ դուք գիտե՞ք ինչ է լինում,

Երբ նա երկար լռությունից

Ձանձրանում է ու խոսք ասում։

Նախորդ դարի գրքերը

Կարդալով նախորդ դարի գրքերը,

Գալիս է զգացում, որ ես եմ գրել,

Որ ես եմ նրանց ստեղծողն ու  տերը,

Որ նրանց ձայնից իմ վիզն են կտրել։

Գալիս է զգացում, որ ես եմ նրանց

Գիշերը արթուն արարել, ստեղծել,

Եվ հետո հանձնել ականջին մարդկանց,

Ու հետո նրանց սիրտը նվաճել։

Ախ հին գրքերն այդ՝ հոգուս հարազատ,

Կարծես դարձրել են տուժողը իրենց,

Ասես նրանցո՛վ սիրտս հուսահատ,

Սիրելու մասին հավիտյան լռեց։

---

loading...

---

Կարդալով նախորդ դարի գրքերը,

Գալիս է զգացում, որ հերոսն եմ ես,

Այն հերոսը, որ կամ սիրուց մեռավ,

Կամ ձեռքի սրով սերը ապրեցրեց։

Գալիս է զգացում որ Մախլուտոն եմ,

Ով ոտքի ելավ կանչով ռանչպարի,

Կամ քաջ ֆիդայի Արծիվ Պետոն եմ,

Նայում եմ քարոտ իմ ճանապարհին։

Նայում եմ քարոտ իմ ճանապարհին,

Որ գրքից գիրք է ինձ տեղափոխում,

Բայց անցած դարի հին գրքերի մեջ,

Ես նորովի եմ իմ հինը գրում։

Կարդալով նախորդ դարի գրքերը,

Գալիս է զգացում, որ ես եմ գրել,

Որ ես եմ նրանց ստեղծողն ու  տերը,

Որ նրանց ձայնից իմ վիզն են կտրել։

Վալս

Ինչ որ հին ձայն եմ լսում,

Այս ջութակի նոտաներում,

Որը հին է տարիքիցս,

Բայց հասակակից է թվում։

Կարծես իր հետ եմ ծնվել,

Մանկուց իր հետ եմ ապրում,

Ասես․ երաժիշտը ինձ հետ

Հիմա այդ երգն է արարում։

Ի՞նչ է ասում ջութակն այս՝

Նուրբ ձեռքերում նվագողի,

Գուցե ափսոսում է ինձ պես,

Կամ շշնջում գաղտնագողի։

Լուսնի ականջին շշնջում,

Լույս է ուզում ավելի,

Որ  երեկոն այս հրաշք

Ավելի երկար տևի։

Հավաքվեն սիրահարները

Ու վալս պարեն անդադար,

Եվ սերը իրենց ապրի

Երաժշտության պես երկար։

Այն երաշտության, որը

Կարծես ես եմ արարել,

Ու երանի տողերս

Իմանային նվագել։

Թեպետ հաճախ նվագում են,

Ու երգում են ինչ որ երգ,

Որը կարծես չեմ լսել,

Որով չեմ ապրել երբեք։

Բայց ինչքան էլ նվագեմ,

Այդ հին երգը չեմ գրի,

Որը իմ ականջի մեջ

Երբեք չպիտի լռի։

Ցածր բարձունք

Քեզ թե անգամ կարոտեմ,

Այդ կարոտս կխեղդեմ,

Այնպես որ էլ երբևե,

Քո աչքից չկախարդվեմ։

Դու մտածիր, թե տանջվում եմ,

Բայց և արի, որ համոզվես.

Նոր բախտիցս հրճվում եմ,

Ինչքան էլ, որ դու դա չուզես։

Դու կարծիր քեզ անհաս բարձունք,

Բայց և արի, որ համոզվես.

Քեզ նայելիս կռանում եմ,

Որ գոնե աչքերիս նայես։

Երազից հեռու

Քեզ երբեք էլ  ման չեմ եկել,

Չեմ որոնել քո նմանին,

Երազումս չէիր եկել,

Բայց ես քեզ գտա իմ անգին։

Եվ դու անգամ թե չիմանաս,

Թե քեզ չասեմ, որ հիմա

Քո ապրելու տեղն իմ սիրտն է,

Թե չասեմ էլ այնտեղ մնա.

Մեկ է իմ մեջ մնալու ես,

Ապրելու ես իմ մեջ միայն,

Քանզի ուրիշ այլ սրտի մեջ,

Չես ունենա տարածք այսքան։

Ես քո ձայնը քիչ եմ լսել,

Լսածս էլ չեմ հիշում,

Աչքերիդ մեջ քիչ եմ նայել,

Հայացքդ էլ չեմ հիշում,

Բայց գերել է քո անշուք

Ու փոքրիկ ներկայությունը,

Եվ հետո կորցրեցի ինձ,

Երբ որ իմացա անունդ։

Ու հիմա էլ ոնց տարբերեմ

Քեզ ու երազանքն իրարից,

Թեպետ միշտ հեռու ես եղել,

Իմ երազկոտ երազներից։

Ես քեզ երբեք ման չեմ եկել,

Չեմ որոնել քո նմանին,

Երազումս չէիր եկել,

Բայց դե քեզ գտա իմ անգին։

Սիրահարբած․․․

Սիրահարվել չեմ ուզում,

Ուզում եմ սիրահարբել,

Գինարբուքի սեղանում

Վիշտս խմիչքով սրբել։

Ուզում եմ լռել միայն,

Նրան ոչ մի բան չասել,

Թեկուզ վրաս բարկացող

Բայց շոյող ձայնը լսել։

Սիրահարվել չեմ ուզում,

Ուզում եմ սիրահարել,

Իմ սառը նայվացքներով

Մի քիչ էլ նրան տանջել։

Ուզում եմ զգալ միայն

Ներկայությունն իր սաստող,

Որն ինձ ոչինչ չի անում,

Բայց միշտ մնում է ազդող։

Սիրահարբել չեմ ուզում,

Ուզում եմ սիրտս փակել,

Ես սիրարբուք եմ ուզում,

Պետք է ինձ վշտից զրկել։

Աներևույթ այն վշտից,

Որ դեմքիս բերեց ծիծաղ,

Իսկ հոգուս անկյուներում

Ես քայքայվում եմ դանդաղ։

Սիրահարվել չեմ ուզում,

Ուզում եմ սիրահարբել,

Բայց գինարբուք ինձ պետք չէ՝

Կարող եմ վիշտս սրբել։

Հիշենք ու մոռանանք

Արի մեկ անգամ հիշենք,

Հետո՝ ընդմիշտ մոռանանք․

Թե այս պահին ինչ ունենք,

Թե կյանքում ինչ չունեցանք։

Ինձ բերեցիր քո ճամփա,

Դու քո ճամփից գնացիր,

Հիմա այդ ճանապարհով՝

Արգելում եմ, մի անցիր։

Մոռացիր ճանապարհը,

Այնտեղ շատ քարքարոտ է,

Այնտեղի իշխողը միակ,

Մեզ միացնող կարոտն է։

Իսկ ինձ երբևէ պետք չէ,

Այդ շատ թույլ միացումը,

Որից հետո գալու է

Միմիայն բաժանումը։

Արի մեկ անգամ հիշենք,

Հետո՝ ընդմիշտ մոռանանք․

Թե այս պահին ինչ ունենք,

Թե կյանքում ինչ չունեցանք։

Մեկ է կերդվեն

Կա մի զգացմունք, որի շնորհիվ

Լույս են առաքում սրտերն աշխարհին,

Այդ զգացմունքը սեր ենք անվանում,

Բայց խոստովանել չենք համարձակվում։

Փորձում ենք նրան տալ տարբեր անուն,

Երբեմն նրան հեռու ենք վանում,

Բայց չի հեռանա ինչ էլ պատահի,

Թե պատահի էլ սարսափի, ահի

Մեկ է երբևէ ծնկի չի գալու,

Նրա մեջ գենն է ընդմիշտ հաղթելու։

Սիրո աշխարհը խայտաբղետ է,

Սիրուն տրվելը խոսելուց հեշտ է,

Սիրուն փորձել են հանել կախաղան,

Փորձել են հաճախ նրա հետ խաղալ,

Տանջել են նրան ու անգամ վառել,

Բայց փյունիկի պես միշտ վեր է հառնել։

Նա քեզ կտանի միայն մի ճամփով․

Ուր հանդիպել եք հաճախ երկուսով,

Սիրո անունը տարբեր է հնչում,

Սիրով բոլորն են ապրում ու շնչում,

Սիրուն շատերն են ոտնատակ անում,

Սիրո հետ հաճախ կատակ են անում,

Բայց կատակ բան չէ․ պետք է լուրջ նայել,

Այդ զգացմունքը պետք չէ խնայել։

Պետք է նվիրվել նրան ողջ սրտով,

Թե պետք է՝ դատվել այդ շքեղ դատով։

Բայց ի գիտություն այդ դահիճներին,

Սիրուն կախաղան բարձրացնողներին,

Ով ինչ էլ փորձի սիրո հետ անել,

Ինչքան էլ սիրուն փորձեն սպանել,

Սերը ծնված է, որ վրաերթվի,

Հետո իրենով աշխարհը երդվի։

Կրակը թացից է մեռնում

Կրակը կաթում է ջրի պես,

Կրակը լավա է՝ հրաբուխ,

Կրակը կտրում է սրի պես,

Զենք է այն՝ դաժան արնախում։

Կրակը անսիրտ է, դաժան է,

Ժանիք է՝ ածելու նման սուր,

Նա երկյուղ ասածը չգիտե,

Ոչ ոքի երբևե չի խղճում։

Արդարի ձեռքերում նա ջերմ է,

Բայց զենք է ձեռքերում ստորի,

Կրակը անզգույշի մեղքն է

Տնվորին դարձնում է անտունի

Նա ունի մեկ ճամփա գնալու՝

Որտեղ որ չոր փայտ է երևում,

Ոնց շունը կգտնի ոսկորին․

Նա փայտին հոտով է գտնում։

Կրակը ատում է ջրերին,

Փախչում է ջրից շատ հեռու,

Կրակի երազանքը չոր է,

Կրակը թացից է մեռնում։

Աներևույթ ցուցահանդես

Ես սովորեցի վերջապես հոգնել,

Դուք սովորեցրիք ինձ հոգնել, մարդի՛կ,

Երբ որ բախվեցի ձեր գորշ մտքերին,

Զգացի ձեզնից հոգնելու կարիք։

Ես էլ չեմ կարող ապրել այն վայրում,

Ուր ամեն ինչն է տեսնելու համար,

Ամենն անում են որ մարդիկ տեսնեն,

Ոչինչ չի արվում վայելքի համար։

Ցուցամոլության զոհն են բոլորը,

Բոլորը կտավ՝ ցուցահանդեսի,

Ամեն մի շարժում արվում է հանուն

Հասարակության հանդիսատեսի։

Ես էլ չեմ կարող այսպես մաքառել,

Մաքառել ընդդեմ պճնամոլության,

Որի մեջ չկա խաղ ու ջերմություն,

Որտեղ գերին են մարդիկ սառնության։

Բոլորն ասում են․ <<տեսեք ես ունեմ>>,

Ոչ թե՝ <<ինչ լավ է, որ ես ունեմ սա>>,

Ու իսկապես համոզվեցի, որ

Կյանքը բեմ է, մարդիկ՝ դերասան։

Կյանքը բեմ է, մարդիկ՝ դերասան․․․

Հանդիսատեսը, բայց չի խաբնվում,

Սակայն մարդիկ ամեն մի վայրկյան,

Ամեն առիթով խաբված են կյանքում։

Կրկնակի խաբկանք

Նա ասում է․ թե գրող է,

Դուք բոլորդ հավատում եք։

Նա ասում է թե կարող է,

Ու միշտ նրան վստահում եք։

Նրա ուժին հավատալով

Իր ուսերին եք հենվում,

Մաքրությանը հավատալով

Իր ամանից եք սնվում։

Ու մի օր էլ երբ խաբվում եք,

Երբ պատռում եք դիմակը իր,

Արդարացմանն եք հավատում

Ու նրան մտցնում ձեր սիրտ։

ՑՆՈՐՔՆԵՐՈՒՄ

Ամեն ինչի համար կյանքում

Կա ընդունված ճիշտ ժամանակ,

Բայց դեռ կյանքիդ ժամերի մեջ

Դու ուշանում ես շարունակ։

Ճանապարհիդ ինչ պատահի

Խորանում ես մանրակրկիտ,

Ամեն ինչին էլ նայում ես,

Բայց ոչ երբեք՝ ճանապարհիդ։

Կտրված ես այս աշխարհից

Ու երազում ես անդադար,

Ցնորվել ես, միտքդ կորցրել,

Խելագար ես լիակատար։

Ուղեղումդ հազար միտք կա,

Հազար հոգս է քեզ պարուրել,

Կարծում ես թե լուծում չկա,

Թեպետ ոչինչ էլ չես արել։

Հիմա էլ ում ժպիտին են

Քո խոսքերը սպասում անշտապ,

Հիմա կրկին չես շտապում

Ու երազում ես անտագնապ։

Այդպես․ կյանքիդ ժամերի մեջ

Դու ուշանում ես շարունակ,

Բայց կա ամեն ինչի համար

Մեկ ընդունված ճիշտ ժամանակ։

ԵՐԲ ԼՈՒՅՍԸ ԲԱՑՎԻ

Երբ որ լույսը բացվի,

Ու արևը ողջույն տա,

Երբ որ քո սիրտը մի օր

Իմ խոսքերին հավատա։

ՎԵՐՋԻՆԻՑ ԱՌԱՋ

Վերջին բաժակս անգամ քեզ համար կդատարկեմ,

Ու քեզ սիրելու մտքին ես էլ ինչպես առարկեմ։

Վերջին արյունս անգամ քո տված վերքից կգա,

Բայց այն ոչ թե ինձ ցավեր, այլ ուրախություն կտա։

ՑԱՆԿՈՒԹՅՈՒՆՍ

Անկախ ամեն ինչից, լույսը բարի թող գա,

Ու բարի թող գա և բարությունը,

Թող որ չար սիրտը ինքը հասկանա.

Թե ինչ կբերի մեզ չարությունը:

ԵՍ ԿԳԱՄ

Երգի աշխարհ, սրտի դող,

Սիրող սրտիս հանգիստ թող,

Թող մի քիչ հանգստանամ,

Խոստանում եմ. ետ կգամ։

ԼԻԼԻԹԻՆ (պոեմ)

Ահա և պատրաստ է <<ԼԻԼԻԹԻՆ>> պոեմը կարող եք այն ընթերցել ստորև գրքի տեսքով։ Այն գրված է հրեական նույնանուն առասպելի հիման վրա, պոեմը պատմողական պոեմ չէ, և չի ներկայացվում այնտեղ պատմություն, այն պարզապես ներկայացնում է Լիլիթի խոհերը, և այնտեղ ես փորձ եմ անում հասկանալ հերոսի հոգեբանությունը։

ԱՆՁՐԵՎ (քառյակ)

Ամպերը իրար գլխի հավաքվելու են,
Տխուր հոգու հոգս ու բեռից դատարկվելու են,
Իսկ իմ հոգու ծանր բեռը չի թեթևանա,
Ինձ անձրևից ցեխով պատված ճամփաս կմնա․․․

ԻՐԻԿՆԱՅԻՆ

Դու մի հուզվիր, քո աչքերին

Չորությունն է սազում,

Դու մի տխրիր այս մութ ժամին

Իմ երազկոտ երազում։